De democratische slimme stad

In dit project bekijken twee filosofen en twee sociaalwetenschappers, samen met (ethisch) engineers, vertegenwoordigers van buurtorganisaties, gemeente en bedrijven in hoeverre democratische waarden ingebouwd kunnen worden in technologische ontwerpen voor ‘Slimme Steden’ waarin burgers gevraagd wordt data te delen met elkaar, bedrijven en overheden.

De Slimme Stad

Volgens veel Europese overheden en bedrijven is het belangrijk om steden via informatietechnologie ‘slim’ te maken, vooral omdat in de toekomst het merendeel van de wereldbevolking in steden zal leven. In deze zogenaamde Slimme Steden verzamelen kleine computers, ingebed in straten, huizen, auto’s, kleding en zelfs op lichamen van stadsbewoners, gegevens over verkeersstromen, koopgedrag, energieconsumptie, en ga maar door. Door al deze gegevens te verbinden en er allerlei toepassingen automatisch mee aan te sturen, zou de stad een grote, efficiënt georganiseerde en gestroomlijnde, comfortabele leefomgeving worden.

IMG_1340_burgerparticipatie (2)

Ongelijke machtsverhoudingen

Maar in het licht van de toenemende zorgen over de veiligheid van informatienetwerken en de ongelijke machtsverhouding die zijn ingebed in digitale platforms, zetten veel Europese overheden extra in op het bouwen van toekomstige slimme steden waarin democratische waarden gewaarborgd worden.

In het kader van dit vraagstuk, gefinancierd door NWO en Alliander en samen met professoren Tsjalling Swierstra en Justus Uitermark, bekijken onderzoekers Dorien Zandbergen en Merel Noorman in hoeverre democratische waarden ingebouwd kunnen worden in ontwerpen voor de Slimme Stad.

Het project

Drie dingen worden met name onderzocht: 1) Hoe waarden zoals privacy, participatie en eigendomsrechten verankerd kunnen worden in technologie; 2) Hoe meer mensen actief kunnen mee praten en meebeslissen over hun eigen digitale omgeving; en 3) Hoe de bevindingen te generaliseren, bijvoorbeeld door een soort keurmerk waarmee gebruikers van digitale systemen kunnen zien op welke ethische overwegingen het systeem is gebaseerd en door middel waarvan ze daar blijvend en actief over mee kunnen onderhandelen.

Meedoen

Het onderzoek wordt uitgevoerd in de context van een breed netwerk van onderzoekers, designers, ethisch hackers/critical engineers, programmeurs, marketeers, en vertegenwoordigers uit de buurt. Op deze site zullen ze onze belangrijkste gedachten, bevindingen, vragen en ideeën delen in de hoop meer mensen uit te nodigen met ons mee te denken, en misschien ook wel mee te bouwen.